Λογοθεραπεία

Διαταραχές άρθρωσης και φωνολογικές διαταραχές

δυσκολίες στην σωστή παραγωγή ήχων. Οι δυσκολίες αυτές συχνά εμφανίζονται κατά την παιδική ηλικία και μπορεί να γίνουν μακροχρόνιες. Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν για πρώτη φορά και αργότερα σε ενήλικες ως αποτέλεσμα εγκεφαλικού επεισοδίου, τραύματος ή ασθένειας.

Παραδείγματα:
– το παιδί που αντικαθιστά το «σ» με το «θ», π.χ. «θούπα»
αντί «σούπα»
– το παιδί που αντικαθιστά το «ρ με το «λ, π.χ. «νελό» αντί «νερό»
– το παιδί που αντικαθιστά όλους του πίσω ήχους με μπροστινούς, π.χ.
όλα τα «κ» τα παράγει ως «τ», όλα τα «χ» τα παράγει ως «τ» κτλ
– το παιδί που απλοποιεί ή απαλείφει ήχους, π.χ. «κούπα»
αντί «σκούπα», «άζω» αντί «βάζω»
– το παιδί που αντιμεταθέτει ή αντιστρέφει ήχους ή συλλαβές σε
λέξεις, π.χ. «σκάδερφο» αντί «ξάδερφο», «καπέτο» αντί «πακέτο»,
«καλημοπάρδαλη» αντί «καμηλοπάρδαλη»

Διαταραχές λόγου

δυσκολίες στην κατανόηση του προφορικού λόγου και των μηνυμάτων του περιβάλλοντος και στην έκφραση σκέψεων, συναισθημάτων και εμπειριών. Οι διαταραχές λόγου επηρεάζουν το επίπεδο της μορφολογίας/γραμματικής, της σύνταξης, του λεξιλογίου και της χρήσης.
Παραδείγματα:
– παιδί που μπερδεύει τα γένη ή τον αριθμό, π.χ. «η μπαμπάς», «το
παιδιά»
– παιδί που παραλείπει άρθρα
– παιδί που δυσκολεύεται στην ανάκληση λέξεων ή έχει φτωχό
λεξιλόγιο, π.χ. «πώς το λένε, εεε…»
– παιδί που δυσκολεύεται να σχηματίσει προτάσεις με τη σωστή σειρά
των όρων της πρότασης, π.χ. «έβαλε πάνω το αγόρι το χέρι στο
τραπέζι»
– παιδί που δυσκολεύεται να καταλάβει το χιούμορ, πότε να κάνει ένα
σχόλιο ή ότι πρέπει να μένει στο θέμα όταν κάνει μια συζήτηση.
– παιδί που δυσκολεύεται να αποθηκεύσει και να ανακαλέσει
πληροφορίες, π.χ. να ακολουθήσει προφορικές εντολές
– παιδί που κάνει λάθη στη δομή των ρημάτων, π.χ. «ξεκινίζει»
αντί «ξεκινάει»

Συνήθη αίτια διαταραχών επικοινωνίας αποτελούν οι αναπτυξιακές καθυστερήσεις, η ανωριμότητα ή ανεπάρκεια του γλωσσικού προτύπου, οι οργανικές και αισθητηριακές δυσλειτουργίες (σχιστίες, σύνδρομα, νευρολογικές βλάβες, βαρηκοΐα, κώφωση), τα εγκεφαλικά επεισόδια και οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.

Οι τυπικές διαταραχές επικοινωνίας περιλαμβάνουν:

Τραυλισμός

διακοπές στη ροή της ομιλίας προερχόμενες από μη-φυσιολογικά σταματήματα (καθόλου ήχος), επιμηκύνσεις ήχων, εμβόλιμες λέξεις και επαναλήψεις ήχων, συλλαβών και λέξεων. Μπορεί επίσης να υπάρχουν και ασυνήθιστες κινήσεις στο πρόσωπο και στο σώμα που σχετίζονται με την προσπάθεια του ατόμου να μιλήσει καθώς και συναισθηματικές προεκτάσεις.
Παραδείγματα:

  • πππππάμε βόλτα
  • το το το παιδί
  • και πήγαμε και αγοράσαμε ένα και παιχνίδι και χάρηκα πολύ
  • κακακάτσε κοντά μου
Διαταραχές άρθρωσης και φωνολογικές διαταραχές

δυσκολίες στην σωστή παραγωγή ήχων. Οι δυσκολίες αυτές συχνά εμφανίζονται κατά την παιδική ηλικία και μπορεί να γίνουν μακροχρόνιες. Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν για πρώτη φορά και αργότερα σε ενήλικες ως αποτέλεσμα εγκεφαλικού επεισοδίου, τραύματος ή ασθένειας.

Παραδείγματα:

  • το παιδί που αντικαθιστά το «σ» με το «θ», π.χ. «θούπα» αντί «σούπα»
  • το παιδί που αντικαθιστά το «ρ με το «λ, π.χ. «νελό» αντί «νερό»
  • το παιδί που αντικαθιστά όλους του πίσω ήχους με μπροστινούς, π.χ. όλα τα «κ» τα παράγει ως «τ», όλα τα «χ» τα παράγει ως «τ» κτλ
  • το παιδί που απλοποιεί ή απαλείφει ήχους, π.χ. «κούπα» αντί «σκούπα», «άζω» αντί «βάζω»
  • το παιδί που αντιμεταθέτει ή αντιστρέφει ήχους ή συλλαβές σε λέξεις, π.χ. «σκάδερφο» αντί «ξάδερφο», «καπέτο» αντί «πακέτο», «καλημοπάρδαλη» αντί «καμηλοπάρδαλη»
Διαταραχές λόγου

δυσκολίες στην κατανόηση του προφορικού λόγου και των μηνυμάτων του περιβάλλοντος και στην έκφραση σκέψεων, συναισθημάτων και εμπειριών. Οι διαταραχές λόγου επηρεάζουν το επίπεδο της μορφολογίας/γραμματικής, της σύνταξης, του λεξιλογίου και της χρήσης.

Παραδείγματα:

  • παιδί που μπερδεύει τα γένη ή τον αριθμό, π.χ. «η μπαμπάς», «το παιδιά»
  • παιδί που παραλείπει άρθρα
  • παιδί που δυσκολεύεται στην ανάκληση λέξεων ή έχει φτωχό λεξιλόγιο, π.χ. «πώς το λένε, εεε…»
  • παιδί που δυσκολεύεται να σχηματίσει προτάσεις με τη σωστή σειρά των όρων της πρότασης, π.χ. «έβαλε πάνω το αγόρι το χέρι στο τραπέζι»
  • παιδί που δυσκολεύεται να καταλάβει το χιούμορ, πότε να κάνει ένα σχόλιο ή ότι πρέπει να μένει στο θέμα όταν κάνει μια συζήτηση.
  • παιδί που δυσκολεύεται να αποθηκεύσει και να ανακαλέσει πληροφορίες, π.χ. να ακολουθήσει προφορικές εντολές
  • παιδί που κάνει λάθη στη δομή των ρημάτων, π.χ. «ξεκινίζει» αντί «ξεκινάει»
Διαταραχές φωνής

όταν ο τόνος ή και η ένταση της φωνής είναι πολύ ψηλά ή χαμηλά, ή όταν η χροιά της φωνής έχει επηρεαστεί

Παραδείγματα:

  • αφωνία
  • δυσφωνία
  • φωνή βραχνή
  • με αέρα εκπνοής ή με ρινικότητα
  • εφηβοφωνία
Διαταραχές μάσησης και κατάποσης

γνωστές ως δυσφαγία, η οποία προκύπτει μετά από ασθένεια, εγχείρηση, εγκεφαλικό επεισόδιο ή τραύμα. Η δυσφαγία επίσης εμφανίζεται σε πρόωρα βρέφη, παιδιά με νευρολογικές δυσλειτουργίες και σύνδρομα.

Παραδείγματα:

  • βρεφική κατάποση λόγω προώθησης της γλώσσας (tongue thrust)
  • αδύναμο αντανακλαστικό απομύζησης
  • δυσκολία στην κίνηση των γνάθων για τη μάσηση
  • δυσκολία στο σχηματισμό βλωμού λόγω αδυναμίας της γλώσσας
Αφασία

απώλεια των γλωσσικών ικανοτήτων και λειτουργιών ως αποτέλεσμα εγκεφαλικής βλάβης από εγκεφαλικό επεισόδιο, χρήση φαρμάκων, κρανιοεγκεφαλική κάκωση/τραύμα ή ασθένεια. Μπορεί να επηρεάσει την κατανόηση ή και την προφορική έκφραση, καθώς και την ανάγνωση, τη γραφή και γνωστικές δεξιότητες όπως η μνήμη.

Πότε πρέπει οι γονείς να ανησυχήσουν (παιδιά 3 έως 4 ετών)
  • Αν το παιδί δεν μπορεί να απαντήσει σε ερωτήσεις με το «ποιός» και το «τί».
  • Αν το παιδί έχει δυσκολία να σχηματίσει απλές προτάσεις.
  • Αν το παιδί εκφράζεται με πολύ λίγες λέξεις ή δεν έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί λέξεις ακόμα.
  • Αν η ομιλία του παιδιού δεν γίνεται κατανοητή από τους γονείς ή την πλειοψηφία των συγγενών και μερικών αγνώστων.
  • Αν το παιδί έχει δυσκολία να εκτελέσει απλές προφορικές εντολές χωρίς τη βοήθεια κινήσεων των χεριών (π.χ. να του δείξουμε).
  • Αν χάνει εύκολα το ενδιαφέρον του στο παιχνίδι και περιορίζεται στην επανάληψη των ίδιων ρουτινών (π.χ. βάζει στη σειρά αυτοκινητάκια χωρίς να τα παίζει).
  • Αν δεν ανταποκρίνεται όταν κάποιος το φωνάζει ή το ρωτάει κάτι.
  • Αν επαναλαμβάνει τι λένε οι άλλοι αντί να απαντά.
  • Αν παρουσιάζει επαναλήψεις ήχων, συλλαβών, λέξεων, παύσεις και διακοπές στη ροή.

Πότε πρέπει οι γονείς να ανησυχήσουν (παιδιά 4 έως 5 ετών)
  • Αν δεν μπορεί να απαντήσει σε απλές ερωτήσεις με το «τί», «πού» και το «γιατί».
  • Αν το παιδί εκφράζεται με περιορισμένο αριθμό λέξεων και έχει δυσκολία να ονομάσει καθημερινά αντικείμενα, ζώα, φαγητά, κ.τ.λ..
  • Αν η ομιλία του παιδιού γίνεται δύσκολα κατανοητή από τους γονείς ή συγγενείς, συνομήλικους και την πλειοψηφία των αγνώστων λόγω πολλαπλών λαθών στην άρθρωση.
  • Αν το παιδί έχει δυσκολία να καταλάβει τους ενήλικες όταν του μιλάνε και να εκτελέσει προφορικές εντολές με τουλάχιστον 2 μέρη (π.χ. Πήγαινε στην κουζίνα. Φέρε μου ένα κουτάλι.).
  • Αν το παιδί κάνει πολλά γραμματικά λάθη (π.χ. παραλείπει άρθρα, δεν σχηματίζει χρόνους ρημάτων, δεν χρησιμοποιεί αντωνυμίες, δεν σχηματίζει πληθυντικούς ουσιαστικών).
  • Αν σχηματίζει προτάσεις με μπερδεμένη σειρά των λέξεων και δεν γίνεται εύκολα κατανοητό.
  • Αν δεν μπορεί να παρακολουθήσει μία σύντομη ιστορία με 2 ή 3 γραμμές και να απαντήσει σε απλές ερωτήσεις σχετικά με αυτό που άκουσε.
  • Αν παρουσιάζει επαναλήψεις ήχων, συλλαβών, λέξεων, παύσεις και διακοπές στη ροή.
Πότε πρέπει οι γονείς να ανησυχήσουν (παιδιά ετών 5 +)
  • Μιλάει μόνο με προτάσεις 3-4 λέξεων για γεγονότα του παρόντος.
  • Δεν μπορεί ποτέ να απαντήσει σε ερωτήσεις για το χθες ή το αύριο.
  • Δεν μπορεί ποτέ να απαντήσει σε ερωτήσεις με το «πώς».
  • Μιλάει πολύ, αλλά τα σχόλιά του μπορεί να μην είναι σχετικά με το θέμα.
  • Έχει δυσκολία να κάτσει και να ακούσει μια ιστορία ή περισσότερες από 4-5 προτάσεις χωρίς να αποσυντονιστεί ή να χάσει το ενδιαφέρον του.
  • Δεν μπορεί να δώσει τη σημασία/ ορισμό/ περιγραφή κοινών λέξεων.
  • Δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει επίθετα για να προσδιορίσει αντικείμενα.
  • Παρουσιάζει πολλαπλά λάθη στην άρθρωση ή σε ήχους στον αυθόρμητο λόγο. Συνομήλικοι, γονείς και δάσκαλοι μπορεί να έχουν δυσκολία να καταλάβουν το παιδί.
  • Εμφανίζει απόγνωση ή απογοήτευση όταν προσπαθεί να επικοινωνήσει.
  • Παραλείπει λέξεις σε προτάσεις όταν μιλάει.
  • Αν παρουσιάζει επαναλήψεις ήχων, συλλαβών, λέξεων, παύσεις και διακοπές στη ροή.
Back to Top